Döküm Tava Nasıl Temizlenir ve Yağlanır?

Döküm tavayı temizlemek ve yağlamak için tava ılıdıktan sonra sıcak su, az miktarda bulaşık deterjanı ve sert olmayan bir fırça kullanın. Ardından hiç nem kalmayacak şekilde kurutun ve yüzeye son derece ince bir tabaka yemeklik yağ sürün. Tavanın suda bekletilmesi, bulaşık makinesine konması veya ıslak bırakılması paslanmaya yol açabilir.

Bu yöntem siyah, kaplamasız ve yağla koruyucu katman oluşturulmuş klasik döküm tavalar içindir. Renkli ya da içi açık renk emaye kaplı döküm tavalar yağlanmaz; onların bakımında üreticinin emaye talimatı uygulanmalıdır.

Döküm tavadaki koruyucu katman nedir?

İngilizcede “seasoning” olarak adlandırılan katman, yağın yüksek sıcaklıkta polimerleşerek demir yüzeye bağlanmasıyla oluşur. Bu tabaka tavanın paslanmasını azaltır ve zamanla daha kolay yemek bırakmasını sağlar. Tavaya sıvı yağ sürüp dolaba kaldırmak ile yağı ısıyla yüzeye bağlamak aynı şey değildir.

Birçok yeni döküm tava fabrikada yağlanmış ve kullanıma hazır gelir. Her kullanımdan sonra fırında yeniden işlem yapmak gerekmez. Düzenli pişirme, doğru temizlik, tam kurutma ve ince yağlama günlük bakım için yeterlidir.

Her kullanımdan sonra döküm tava nasıl temizlenir?

1. Tavayı el yakmayacak kadar ılımaya bırakın.
2. Kalan yağı ve yemek parçalarını kâğıt havluyla alın.
3. Sıcak su, az miktarda hafif bulaşık deterjanı ve naylon fırça ya da çizmez süngerle yıkayın.
4. Yapışan kalıntıları plastik veya ahşap kazıyıcıyla nazikçe kaldırın.
5. Bol suyla durulayın ve hemen kurulayın.
6. Gerekirse ocağın en kısık ayarında birkaç dakika tutarak kalan nemi uçurun.
7. Tava hâlâ ılıkken iç ve dış yüzeye çok ince yağ sürüp fazlasını silin.

Eski tip sabunların güçlü kostik içeriği koruyucu katmanı sökebildiği için “döküme sabun değmez” inancı oluşmuştur. Günümüzde az miktarda hafif bulaşık deterjanı, sağlam bir yağ katmanına sahip tavada günlük temizlik için kullanılabilir. Yine de güçlü yağ çözücü ve aşındırıcı ürünlerden kaçının.

Yapışmış yemek nasıl çıkarılır?

Tava henüz ılıkken biraz sıcak su ekleyip birkaç dakika bekleyin; ancak saatlerce suda bırakmayın. Plastik tava kazıyıcısı veya sert kıllı naylon fırçayla kalıntıyı kaldırın. Gerekirse tavada az miktarda suyu birkaç dakika hafifçe kaynatıp tahta spatulayla tabanı sıyırın.

Normal temizlikte çelik tel kullanmayın. Tel, güçlü zımpara ve metal kazıyıcı koruyucu katmanı kaldırabilir. Bu araçlar yalnızca paslı tavayı tamamen yenileme işleminde, ardından yeniden yağlama yapılacağı bilinerek kullanılmalıdır.

Tava nasıl tamamen kurutulur?

Döküm demir gözenekli ve ağır bir malzemedir; kulp birleşimleri ile yüzey dokusunda su kalabilir. Yıkadıktan sonra tüy bırakmayan bez veya kâğıt havluyla kurulayın. Sonra tavayı kısık ateşte kısa süre ısıtın. Tava boşken yüksek ateş kullanmayın ve ocakta unutmayın.

Kuruyan tavayı soğuk ve nemli bir dolaba kapatmayın. Üst üste saklıyorsanız tavalar arasına kâğıt havlu veya tava koruyucu koymak hem nemi alır hem yüzeylerin birbirini çizmesini azaltır. Kapağı varsa hava dolaşımı için hafif aralık bırakın.

Günlük bakım için ne kadar yağ sürülmeli?

Tava ılıkken birkaç damla nötr yemeklik yağı kâğıt havlu veya tüy bırakmayan bezle bütün yüzeye yayın. Ayçiçek, kanola veya üzüm çekirdeği yağı gibi yüksek ısıya uygun yağlar kullanılabilir. Ardından temiz bir havluyla, sanki yağı tamamen çıkarmaya çalışıyormuş gibi fazlasını silin.

Yüzey ıslak, parlak ve yapışkan kalmamalıdır. Fazla yağ dolapta acılaşabilir veya ısıtıldığında düzensiz, sakız gibi bir tabaka oluşturabilir. İnce katman, başarılı yağlamanın en önemli kuralıdır.

Döküm tava ne zaman fırında yeniden yağlanmalı?

Tava gri ve mat görünüyorsa, temiz ve kuru olmasına rağmen yiyecekler sürekli yapışıyorsa, koruyucu tabaka yer yer kalkıyorsa veya pas temizliği yapıldıysa fırında yeniden yağlama gerekebilir.

1. Tavayı sıcak deterjanlı suyla yıkayın ve tamamen kurutun.
2. İç, dış ve kulp dâhil bütün yüzeye çok ince yağ sürün.
3. Fazla yağı kuru, tüy bırakmayan bir bezle iyice silin.
4. Fırını yaklaşık 230–260°C’ye ısıtın; tava üreticisinin önerdiği sıcaklığı aşmayın.
5. Alt rafa yağ damlasına karşı folyo veya tepsi yerleştirin.
6. Tavayı orta rafa ters çevirerek koyun ve yaklaşık bir saat ısıtın.
7. Fırını kapatın, tava güvenli sıcaklığa gelene kadar içeride soğusun.

Bu işlem duman oluşturabileceği için mutfağı iyi havalandırın. Ahşap veya ısıya dayanıksız sapı olan tavaları fırına koymayın. Üreticinin maksimum sıcaklık sınırını kontrol edin.

Döküm tavadaki pas nasıl giderilir?

Küçük yüzey pasını uygun bir aşındırıcı sünger veya pas silgisiyle çıkarın; ardından tavayı yıkayın, tamamen kurutun ve ince yağlayın. Yaygın pas varsa çelik tel kullanarak çıplak metale kadar temizlemek gerekebilir. Bu işlem koruyucu tabakayı da kaldırdığı için fırında yeniden yağlama yapılmalıdır.

Tavada derin çatlak varsa, gövde belirgin biçimde eğilmişse veya kulp kırılmışsa kullanmayın. Eski, kaynağı bilinmeyen dekoratif döküm ürünleri gıda pişirmek için kullanmadan önce üretici veya uzman değerlendirmesi alın.

Yapışkan yüzey neden oluşur?

Yapışkan veya sakız gibi yüzey genellikle fazla yağ sürüldüğünü ya da yağın yeterince ısıtılmadığını gösterir. Tavayı bir saat daha uygun sıcaklıkta ısıtmak sorunu giderebilir. Düzelmiyorsa yüzeyi yıkayıp çok daha ince yağ katmanıyla işlemi tekrarlayın.

Siyah parçalar dökülüyorsa ne yapılmalı?

Tavadaki siyah pullar çoğunlukla düzgün bağlanmamış eski yağ katmanlarıdır. Naylon fırça veya iri tuzla gevşek tabakayı temizleyin, tavayı durulayıp kurutun ve ince yağlayın. Sorun sürerse tavayı ayrıntılı temizleyip fırında yeniden yağlayın.

Döküm tavada kaçınılması gerekenler

• Tavayı bulaşık makinesine koymayın.
• Suda uzun süre bekletmeyin ve havayla kurumaya bırakmayın.
• Normal temizlikte çelik tel ve güçlü fırın temizleyici kullanmayın.
• Islak veya çok kalın yağlı biçimde dolaba kaldırmayın.
• Soğuk tavayı aniden çok yüksek ateşe koymayın.
• Domates ve sirke gibi asitli yemekleri yeni yağlanmış tavada uzun süre pişirmeyin.
• Pişmiş yemeği tavada uzun süre saklamayın; uygun kaba aktarın.

Döküm tava bakımının özeti üç kelimedir: yıka, kurut, ince yağla. Nemden uzak tutulduğunda ve yağ katmanı düzenli korunduğunda iyi bir döküm tava onlarca yıl kullanılabilir.